Je leven lang fit voor arbeid. Waarom niet?

Geplaatst op 13-01-2022  -  Categorie: Algemeen  -  Auteur: Marcel Tettero

Investeren in mensen van alle leeftijden

Door Marcel Tettero van TalentPlus

Toekomst van arbeid

De arbeidsmarkt gaat drastisch veranderen in Nederland. De gemeenten openen werkhuizen waar werknemers regelmatig op gesprek gaan om te kijken of ze nog tevreden zijn met hun werk of ze bijscholing nodig hebben en of dat ze begeleid moeten worden naar werk waar ze weer blij van worden. "Je bent straks altijd fit om te werken."

Want alle mensen in Nederland goed aan het werk krijgen is het doel van het Platform de Toekomst van Arbeid (PTA) dat onlangs een advies presenteerde. De nieuwe regering zou dit moeten oppakken. ‘Onze doelstelling is dat we met de voorstellen impact gaan hebben op een nieuw regeerakkoord´, zegt voorzitter Erik Heidemann van het platform.

APK
Voor de doelgroep van TalentPlus, mensen ouder dan 45 jaar, is de komst van het Werkhuis essentieel om aan de slag te blijven. De arbeidsmarkt verandert steeds sneller. Waarom worden oudere mensen niet regelmatig aan een soort APK onderworpen, bijgeschoold en, als dat nodig is, op het spoor van ander werk gezet?

Waarde
Volgens Heidemann moeten we werken, leren en verzekeren totaal anders inrichten. Er is een transitie nodig, een ingrijpende wijziging van de inrichting van Nederland op macroniveau. Het platform denkt hierover al enkele jaren na. Haar missie is het vergroten van de waarde van werk.

Gezondheid
Het platform is een samenwerking van partijen actief met werken, leren en verzekeren. Zij vinden dat werken goed is voor mensen. Werken draagt bij aan hun zelfstandigheid, hun welzijn en gezondheid. Maar ook aan zingeving en sociale samenhang. De idealen van het platform: Mensen blijven hun hele werkzame leven fit voor de arbeidsmarkt. Iedereen die kan meedoen doet mee. En iedereen is verzekerd tegen inkomensverlies. Mensen werken voldoende om economisch zelfstandig te kunnen zijn.

Springplank
Het platform stelt voor om de werkloosheidswet te gebruiken als springplank naar nieuw werk. Mensen moeten verplicht aan de slag met scholing, loopbaanoriëntatie of solliciteren. Een van de effecten is dat zij naar verwachting korter werkloos zullen zijn. Een op te richten Werkhuis, met daarin publieke en private partijen, zorgt ervoor dat mensen zo snel mogelijk van-werk-naar-werk gaan. Het liefst nog voordat ze een uitkering aanvragen.

Nieuw
Het Werkhuis is een nieuwe organisatie. Alle werkenden en werkzoekenden kunnen hier terecht voor advies over werk, opleiding en inzetbaarheid. Ook mkb-werkgevers met vragen vinden informatie over werkenden in het Werkhuis.

Specialist
Het Werkhuis is een publieke voorziening die ook fysiek aanwezig is in centrumgemeenten. Het Werkhuis is voor volwassenen, de specialist op het gebied van loopbaanadvies en scholingsadvies. Het roept volwassenen periodiek op voor een loopbaangesprek en doet dit vaker naarmate mensen meer arbeidsmarktrisico’s lopen. Het Werkhuis adviseert werkenden bij de besteding van hun individuele ontwikkelbudget.

Arts
Bij veel andere vragen over werk functioneert het Werkhuis als ‘huisarts’: De medewerkers van het Werkhuis beantwoorden de vragen en verwijzen door naar andere publieke en private partijen voor gespecialiseerde onderwerpen.

Actueel
Het Werkhuis voert ook een aantal publieke taken uit, zoals inzicht bieden in de actuele ontwikkelingen op de arbeidsmarkt. Publieke en private verzekeraars kunnen de nieuwe organisatie inschakelen voor het uitvoeren van re-integratiedienstverlening. Het Werkhuis is een publieke organisatie, die wordt geadviseerd door sociale partners en deskundigen.

Arbeidsmarkt
toekomstvarbeidkoolmeessAls zich bij een bedrijf een plotselinge daling aandient van de vraag, hoeft niet langer één werknemer te worden ontslagen, maar kunnen vijf werknemers een dag minder werken. Deze werknemers ontvangen hiervoor tijdelijk financiële compensatie van de werkgever. Werknemers die dit onplezierig vinden kunnen op zoek gaan naar ander werk, maar hebben hiervoor een uitvalsbasis bij hun bestaande werkgever. Mensen kunnen dan bewegen ‘van werk naar werk’ in plaats van een tussenstop te maken in de WW.

Tijd
Werkgevers die een tijdelijk contract niet willen verlengen, moeten dit melden aan de werkende én aan de uitvoerder van de WW-regeling. Zo ontstaat tijd om voor het aflopen van het contract nieuw werk te vinden. Om dit te stimuleren roept het Werkhuis betrokken werknemers na de aanzegging direct op om de werknemer te adviseren over nieuw werk. Werknemers krijgen hiervoor een verschijningsplicht, zo luidt het voorstel. Uitkeringen worden uitsluitend verstrekt nadat betrokkene een gesprek had in het Werkhuis. Het beroep op inkomensverzekeringen daalt hierdoor. We voorkomen werkloosheid door deze maatregelen en bevorderen transities van werk naar werk.

Nuttig
Gemeenten zijn vrij in het gebruik van de arbeidskrachten en worden aangemoedigd om lokale coalities te smeden om het werk zo nuttig en zo marktgericht mogelijk in te zetten. Voorkeuren van werkenden helpen hierbij.

Prikkel
Gemeenten kunnen mensen detacheren bij bedrijven, bij stichtingen en verenigingen, bij arbeidspools, bij uitzendbureaus of onderbrengen bij sociale werkbedrijven of binnen de eigen gemeentelijke organisatie. Het landelijke verdeelmodel van budgetten zal zo zijn ingericht dat gemeenten een sterke prikkel ervaren om mensen stapsgewijs te begeleiden naar ander werk, soms met een hoger loon, op de reguliere arbeidsmarkt.

Nieuwe arbeidsmarkt

Voor werkgevers ontstaat door de basisbaan een nieuwe en interessante arbeidsmarkt. Werkgevers kunnen arbeid inschakelen onder het huidige loonkostenniveau. Door de nieuwe afspraak verplichten werkgevers zich gebruik te maken van deze kans.

Risico
Gemeenten zouden mensen met een basisbaan bijvoorbeeld kunnen detacheren met een financiële korting. Of uitzendbureaus kunnen compenseren voor het risico dat ze aangaan met een basisbaner. Cruciaal hierbij is dat gemeenten via het landelijke budgetverdeelmodel voor de basisbaan aangemoedigd worden zoveel mogelijk van de potentiële loonwaarde te realiseren. Deze stimulering van de vraag naar arbeid zal de gemeente helpen zoveel mogelijk mensen met een basisbaan te plaatsen bij reguliere werkgevers.

Trots
Het CPB rekende de voorstellen door en concludeert dat de uitvoering ervan op korte termijn geld kost maar op de lange termijn weer kostenneutraal zal zijn voor de overheid. Het platform is trots op deze uitkomsten omdat ze aangeven dat de voorstellen van het platform rendabel zijn, zelfs in strikt economische zin. De Nederlandse arbeidsmarkt wordt sterker van de uitvoering van dit pakket maatregelen. De economische groei stijgt en de inactiviteit van mensen daalt.

Het budget
Het platform bepleit de invoering van een individueel ontwikkelbudget. Het idee is dat alle mensen in Nederland bij de geboorte een gelijk budget krijgen voor scholing en ontwikkeling tijdens hun leven. Wie lager opgeleid het onderwijs verlaat, heeft minder onderwijsjaren genoten en minder geld verbruikt. Hij of zij beschikt daarom later in het leven over meer publiek ontwikkelbudget voor bij- en omscholing dan een hoger opgeleide. Zo’n inrichting van het budget is niet alleen rechtvaardig, maar ook efficiënt, volgens het platform.

Ontwikkelbudget
Voor de uitvoering van het individuele ontwikkelbudget krijgen alle ingezetenen een eigen ontwikkelrekening. Mensen zelf en werkgevers kunnen het budget aanvullen. Mensen beslissen zelf aan welke scholing van (erkende) aanbieders ze hun ontwikkelgeld besteden. Om hen te helpen verstandige loopbaankeuzes te maken wordt een publieke infrastructuur opgebouwd voor loopbaan- en scholingsadvies.